Alles over parfum – en waarom je het beter niet direct op je huid kunt smeren of sprayen

Emese Inez Hogestijn
Benelux

Emése Inèz Hogestijn

Samenvatting

  • Parfum wordt in veel producten gebruikt, in uiteenlopende concentraties.

  • Ongeveer 4–5% van de Europese volwassenen heeft een contactallergie voor geurstoffen.

  • Een verstoorde huidbarrière vergroot de gevoeligheid voor parfumgerelateerde huidreacties.

  • Standaardtesten detecteren niet alle parfumallergieën.

  • Minder blootstelling kan helpen om het risico op parfumallergie te verkleinen.

Wat is parfum?

Parfum is een van de oudste door de mens samengestelde mengsels van geurstoffen. Het kan synthetisch worden geproduceerd of worden gewonnen uit natuurlijke bronnen, zoals essentiële oliën uit bloemen en planten. Een parfum kan bestaan uit tien tot honderden verschillende geurstoffen.

Afhankelijk van het type product wordt parfum in verschillende concentraties gebruikt. De hoogste concentratie zit in parfum zelf, gevolgd door eau de parfum (ongeveer 15–20%), eau de toilette (2–6%) en eau de cologne (2–4%). Geparfumeerde crèmes en lotions bevatten doorgaans lagere concentraties, vaak rond de 0,1–0,3%.

In Europa is het gebruik van parfum gereguleerd. Op cosmetica en detergenten wordt parfum vermeld als ‘parfum’ of ‘fragrance’. In voedingsmiddelen, dranken en tandheelkundige producten wordt geur aangeduid als ‘aroma’. Sinds 2005 moeten bepaalde geurstoffen bovendien afzonderlijk bij naam worden vermeld wanneer zij boven vastgestelde concentraties aanwezig zijn. Deze lijst is de afgelopen jaren uitgebreid op basis van wetenschappelijk advies en omvat inmiddels 82 geurstoffen met bekend allergene potentie.

 

Wat is het probleem?

Geurstoffen geven producten een prettige geur, maar kunnen ook parfumallergie veroorzaken. Deze vorm van huidallergie is niet aangeboren, maar kan zich bij iedereen ontwikkelen door herhaalde blootstelling.

Europese bevolkingsstudies laten zien dat ongeveer 4–5% van de volwassenen een positieve patchtestreactie heeft op geurstoffen. In dermatologische klinieken blijkt dat tot 16% van de mensen met eczeem gevoelig is voor parfum.

Wanneer de huidbarrière verstoord is, kan parfum bestaande huidklachten verergeren.

De werkelijke prevalentie kan hoger liggen, omdat niet iedereen met huidklachten medische hulp zoekt en parfumallergie niet altijd wordt herkend.

In de praktijk wordt vaak getest met Fragrance Mix I en Fragrance Mix II, die samen veertien veelvoorkomende geurallergenen screenen. Omdat parfums uit honderden verschillende componenten kunnen bestaan, kunnen sommige allergieën onopgemerkt blijven. Een Deense studie liet zien dat testen met 26 geurstoffen 40% meer gevallen van parfumallergie identificeerde dan testen met alleen Fragrance Mix I en II.

Het profiel van parfumallergie is eveneens veranderd. Waar deze vroeger vooral voorkwam bij oudere vrouwen, wordt zij nu ook vastgesteld bij mannen, tieners en zelfs jonge kinderen vanaf ongeveer drie jaar.

Synthetisch of natuurlijk parfum

Veel mensen denken dat natuurlijke geurstoffen minder allergeen zijn dan synthetische. Voor de ontwikkeling van allergie maakt de herkomst echter geen verschil. Sommige van de meest allergene geurstoffen zijn juist van natuurlijke oorsprong. Linalool is daarvan een bekend voorbeeld en is chemisch vrijwel identiek, ongeacht of het natuurlijk of synthetisch is.

AllergyCertified

Geurstoffen behoren tot de belangrijkste oorzaken van contactallergie. Daarom staat AllergyCertified geen geurstoffen toe in gecertificeerde producten. Deze eis geldt niet alleen voor het eindproduct, maar ook voor grondstoffen en mogelijke onzuiverheden.

In de EDEN Fragrance Study, uitgevoerd in vijf Europese landen, werd de dagelijkse blootstelling aan geparfumeerde producten onderzocht. Nederland liet daarbij de hoogste totale blootstelling zien, vooral door frequent gebruik van geparfumeerde leave-on producten die langdurig op de huid blijven. Langdurige blootstelling werd in verband gebracht met een verhoogd risico op contactallergie.

3 tips

  • Wil je parfum gebruiken, spray het dan op je kleding of in je haar in plaats van direct op je huid.

  • Parfum zit ook in producten waar het geen functionele rol heeft, zoals mascara of afwasmiddel.

  • Kies bij voorkeur voor producten met het AllergyCertified-logo.